Regiodocumenten HWS

De uitvoering van maatregelen voor waterbeschikbaarheid en het operationeel beheer van het hoofdwatersysteem gebeurt door de regionale diensten van Rijkswaterstaat. In dat kader worden regionale studies en analyses uitgevoerd. Maatregelen vragen ook regionaal maatwerk. De regionale diensten overleggen met regionale partners en gebruikers over de maatregelpakketten. De 6 regio's zijn:

  1. IJsselmeer en Noord
  2. Maas en Brabantse kanalen
  3. Rivierengebied
  4. Zuid Westelijke Delta
  5. West (inclusiefAmsterdam-Rijnkanaal en Noordzeekanaal)
  6. Oost (inclusief Twentekanalen)

In verschillende regio's zijn of worden regiodocumenten opgesteld die een overzicht bieden.

Maas

De kaders voor het operationeel beheer in het Maasgebied worden bepaald voor het Maasafvoerverdrag van 1995 en het Waterakkoord MiddenLimburgse en Noord-Brabantse kanalen (1994, wordt op dit moment (2019) herzien en zal naar verwachting in 2020/21 in werking treden).

Hoofdwatersysteem Maas

Het regiodocument Maas geeft een overzicht van de ontwikkeling van aanbod en vraag van zoetwater bij de verschillende Deltascenario’s in de regio Maas en van knelpunten die daarbij kunnen ontstaan. Het biedt een algemeen overzicht met verwijzingen naar de herkomst van de informatie en naar de achterliggende, meer diepgaande rapporten en gegevens.

Strategie

Zuid-Nederland hanteert als vertrekpunt dat in 2050 een maximale grondwateraanvulling hebben gerealiseerd. Omdat er beperkt wateraanvoer mogelijk is, is Zuid-Nederland  afhankelijk van het maximaal vasthouden en efficiënt gebruiken van water in de regio. Daarvoor werken provincies, gemeenten en waterschappen aan het optimaal inrichten van watersystemen, gericht op het vergroten van watervoorraden. Watergebruikers moeten op zoek naar mogelijkheden om het gebruik terug te dringen of alternatieve bronnen te benutten. Eigenaren van gronden en panden worden gevraagd om zo weinig mogelijk schoon hemelwater verloren te laten gaan.

Met deze maatregelen kan niet worden voorkomen dat er watertekorten kunnen optreden. De regio moet zich daarom voorbereiden op het leren omgaan met tekorten, zodat de volksgezondheid, de continuïteit van bedrijven en de leefbaarheid van onze omgeving niet onherstelbaar worden aangetast.  De ervaringen uit 2018 en de daarop gebaseerde adviezen van de Beleidstafel Droogte zijn daarbij richtinggevend.

Ontwikkelingen

De Maasroute is een van de belangrijkste scheepvaartverbindingen binnen Europa. Meer scheepvaart kan leiden tot grotere schutverliezen en dus een hogere watervraag voor de scheepvaart die bij sterke klimaatverandering niet altijd beschikbaar is.

Het beëindigen van de bruinkoolmijnbouw in Duitsland heeft een groot effect op de grondwaterdynamiek in het stroomgebied van de Roer. Beschikbare studies lijken aan te geven dat het effect op de afvoeren van de Maas en de Roer klein is.

Andere relevante ontwikkelingen om in de gaten te houden zijn:

  • Het nieuwe stuwmeerbeheer in Duitsland en het stuwmeerbeheer in de Ardennen;
  • Sluiten van energiecentrales langs de Maas en zijrivieren.

Kansrijke maatregelen

Een verkenning laat een aantal kansrijke maatregelen zien om de Maas meer robuust te maken voor klimaatverandering (lage afvoeren over langere perioden). De maatregelen zijn in te delen in 4 groepen:

  • Maatregelen door stakeholders, bv. hergebruik afvalwater.
  • Optimaliseren waterbeheer Julianakanaal, bv. duurzaam terugpompen en hevelend schutten.
  • Onderzoeken mogelijkheden bufferen water, bv. Maasplassen.
  • Internationaal overleg Maas en Roer, samenwerking en afspraken voor een basisafvoer in droge perioden.

Maatregelenboek Maas

Verkenning kansrijke maatregelen waterbeschikbaarheid Maas<Wanneer gereed zal hier het regiodocument Maas beschikbaar komen>

Andere Rijkswaterstaat-regio's

In de loop van 2020 zullen hier nog enkele regiodocumenten worden toegevoegd.