Waterbeschikbaarheid

Nederland zal in de komende decennia vaker te maken krijgen met watertekorten. De droge zomer van 2018 heeft laten zien wat dat kan betekenen voor bijvoorbeeld landbouw, natuur, scheepvaart, industrie en drinkwaterwinning. Door de klimaatverandering zullen dergelijke droge jaren waarschiijnlijk vaker gaan voorkomen, mogelijk gemiddeld eens in de 10 jaar.

Overheden, maar ook gebruikers zoals drinkwaterbedrijven, industriële bedrijven en agrariërs werken er aan om watertekorten en de schade daarvan zoveel mogelijk te verminderen of te voorkomen. Projecten zoals Slim Watermanagement en het Flexibel Peil IJsselmeer bewijzen nu al hun waarde. Ook voor de langere termijn, als de gevolgen van klimaatverandering  groter worden, zijn maatregelen nodig. Waterbeschikbaarheid richt zich op die langere termijn.

Waterbeschikbaarheid bestaat uit drie onderdelen:

  1. Transparantie: helderheid  over watertekorten nu en in de toekomst.
  2. Optimalisatie:  kansrijke maatregelen om de zoetwatervoorziening duurzamer en doelmatiger te maken.
  3. Afspraken:  over de maatregelen en het omgaan met tekorten.

Op deze pagina’s vindt u meer informatie over deze onderwerpen en over de aanpak  en mogelijkheden om deel te nemen.

drinkwaterpunt

Aanpak

Het project Waterbeschikbaarheid kent tot 2021 drie fases:

  • Fase 1 (2015-2018, grotendeels afgerond): focus op geven van helderheid over de kans op watertekorten (kwantiteit en waar relevant en mogelijk ook kwaliteit). Dit gebeurt voor verschillende sociaal-economische en klimaatscenario’s. Middelen zijn onder andere het modelinstrument Wabes en een Knelpuntenanalyse (KPA).
  • Fase 2 (2018-2020): in beeld brengen van kansrijke strategieën en maatregelenpakketten. Van de meest kansrijke pakketten wordt het effect doorgerekend.
  • Fase 3 (2020-2021): maken van definitieve keuzes en afspraken. Een belangrijk deel hiervan zal worden vastgelegd in het Deltaplan 2022-2027.

Rijkswaterstaat, regionale waterbeheerders en gebruikers zijn intensief betrokken bij het ontwikkelen van waterbeschikbaarheid.

Onderdeel Deltaprogramma

Waterbeschikbaarheid is onderdeel van het Deltaprogramma. Dit programma werkt op verschillende manieren aan een robuuste en duurzame zoetwatervoorziening:

  • In het Deltaprogramma 2016-2021 worden verschillende maatregelen uitgevoerd, zoals het Flexibel Peil IJsselmeer en de Roode Vaart in Brabant.
  • Slim Watermanagement gaat over hoe waterbeheerders het huidige water(systeem) beter kunnen benutten door hun dagelijkse  samenwerking te verbeteren. Hierin werken waterschappen en Rijkswaterstaat intensief samen. Een voorbeeld zijn de informatieschermen die alle belangrijke relevante informatie van de verschillende waterbeheerders real-time bijeen brengen. Doel is om wateroverlast en -tekort zo lang mogelijk uit te stellen en zo mogelijk te voorkomen.
  • In innovatieve projecten zoals de Klimaatpilots Zoetwater worden nieuwe manieren ontwikkeld om bronnen van zoetwater beter te benutten, zoetwater vast te houden en efficiënter te gebruiken. Voorbeelden zijn Spaarwater (o.a. water vasthouden in de bodem) en proeven met aardappelrassen die beter tegen zout water kunnen.

Dialoog met gebruikers

Het is erg belangrijk dat overheden en gebruikers een helder, gedeeld beeld hebben over de kans op watertekorten en over de bouwstenen van waterbeschikbaarheid. Daarom is zijn vanaf het begin gesprekken gevoerd met alle waterbeheerders, maar ook met industrie, drinkwater, natuur, scheepvaart, logistiek, recreatie en landbouw en met de 6 zoetwaterregio’s.

In 2016-17 zijn twee pilots uitgevoerd waarin vertegenwoordigers van Rijkswaterstaat, regionale waterbeheerders en gebruikers in de regio hebben samengewerkt om gevolgen van waterbeschikbaarheid in beeld te brengen en een eerste proeve te formuleren van mogelijke maatregelen en afspraken. De pilots vonden plaats in het gebied Hollands Diep/Haringvliet en Maas/Julianakanaal.

Ook in 2019 en de komende jaren volgen weer gesprekken en krijgen gebruikers de kans hun ideeën, commentaar en hun eigen plannen in te brengen.